سیم کلاچ و علائم خرابی آن، شاید یکی از بزرگترین اشکالات رانندگی در رانندگان بی‌تجربه و هنرآموزان آموزشگاه‌های رانندگی، استفاده درست و به موقع از کلاچ باشد؛ البته این مشکل حتی در رانندگان بسیار باتجربه نیز دیده می‌شود و اینجاست که آدمی آرزو می‌نماید کاش یک خودرو اتومات داشت! با این حال و با وجود تمام مشکلات رانندگی با خودروهای دنده دستی، حضور کلاچ در این خودروها الزامی بوده و نقش بسیار حیاتی را در انتقال قدرت به چرخ‌ها بر عهده دارد. در ادامه با سرزمین خودرو نیلی همراه باشید تا در این مقاله به سیم کلاچ و علائم خرابی آن بپردازیم.

سرزمین خودرو نیلی-nilicars-سیم کلاچ

سیم کلاچ

سیم کلاچ و علائم خرابی آن

کلاچ چیست؟

طبق تعریف کلی، کلاچ وسیله‌ای است که حرکت چرخشی یک شفت را به شفت دیگر منتقل می‌نماید. کلاچ در واقع رابط بین جعبه‌دنده و موتور بوده که در ابتدا توان تولیدی موتور را به جعبه‌دنده منتقل نموده و پس از آن با حضور سایر سیستم‌ها توان به چرخ‌ها منتقل می‌شود.

همچنین جهت تعویض دنده، باید توان تولیدی موتور از جعبه‌دنده قطع شود که این عمل از طریق کلاچ انجام می‌گیرد. به عنوان مثال زمانیکه قصد تعویض دنده از ۲ به ۳ را دارید ابتدا باید پدال کلاچ را فشار دهید که این عمل باعث قطع ارتباط بین موتور و جعبه‌دنده شده و پس از تعویض دنده و رها نمودن کلاچ، این ارتباط دوباره برقرار می‌شود.

 

سرزمین خودرو نیلی-nilicars-سیم کلاچ

سیم کلاچ

انواع کلاچ

کلاچ‌ها در حالت کلی به ۴ دسته تقسیم می‌شوند:
بدون لغزش
یکطرفه
هیدرولیکی
اصطکاکی
از بین موارد فوق، صرفا دو مورد اصطکاکی و هیدرولیکی در خودروهای امروزی استفاده می‌شود. در کلاچ هیدرولیکی، نیرو از یک صفحه به سیال و دوباره از سیال به صفحه متحرک دیگر انتقال می‌یابد. اساس کار نوع اصطکاکی، همانطور که از اسم آن نیز مشخص است بر مبنای ضریب اصطکاک بسیار بالای بین دو صفحه بوده و درگیری بین صفحات باعث انتقال نیز از یک صفحه به صفحه دیگر می‌شود.

شایان ذکر است یک دسته‌بندی دیگر نیز برای کلاچ‌ها وجود دارد که آن‌ها را به سه دسته اهرمی، روغنی و سیمی تقسیم می‌شوند. کلاچ‌های سیمی به دلیل ساده و ارزان بودن کماکان یکی از پرکاربردترین کلاچ‌ها در خودروها و به خصوص خودروهای داخلی می‌باشد.

 

سرزمین خودرو نیلی-nilicars-سیم کلاچ

سیم کلاچ

انواع کلاچ اصطکاکی

کلاچ اصطکاکی خود به ۴ دسته تقسیم می‌گردد:
کلاچ مخروطی
کلاچ تک‌صفحه‌ای
کلاچ چندصفحه‌ای
کلاچ نیمه‌گریز از مرکز
کلاچ گریز از مرکز
مهم‌ترین اجزای کلاچ اصطکاکی شامل فلایویل، صفحه فشاری، رینگ تکیه‌گاه، دوشاخه کلاچ، سیم کلاچ، لنت‌ و … است که تمرکز این مقاله بر روی سیم کلاچ به عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای کلاچ می‌باشد.

سرزمین خودرو نیلی-nilicars-سیم کلاچ

سیم کلاچ

سیم‌کلاچ

پدال کلاچ، تنها تجهیز از سیستم کلاچ است که در ارتباط مستقیم با راننده قرار دارد اما ارتباط بین پدال با سایر اجزا چگونه برقرار می‌شود؟ پس از پدال کلاچ، سیم کلاچ قرار داشته و نیروی اعمالی از پای راننده توسط سیم کلاچ به کیت کلاچ منتقل می‌شود. زمانی که راننده پای خود را بر روی پدال کلاچ قرار داده و فشار می‌دهد دیسک کلاچ آزاد شده و خودرو در حالت خلاص قرار می‌گیرد در واقع توان تولید موتور در این لحظه دیگر به جعبه‌دنده منتقل نشده و راننده فرصت کافی برای تعویض دنده را دارد.

سیم کلاچ عملکردی همانند سیم ترمز دوچرخه دارد و همانند آن نیز در داخل یک پوشش پلاستیکی قرار گرفته است که با فشردن پا بر روی پدال کلاچ، همانند ترمز دوچرخه، فشار وارده اهرم متصل به صفحه کلاچ را حرکت داده و در نتیجه دنده‌ها آزاد می‌شوند.

سرزمین خودرو نیلی-nilicars-سیم کلاچ

سیم کلاچ

علائم خرابی سیم کلاچ

بالاخره در این بخش از مقاله سیم کلاچ و علائم خرابی آن به بخش کلیدی مقاله، یعنی علائم خرابی سیم کلاچ رسیدیم. خرابی سیم کلاچ نیز همانند هر تجهیز دیگری محتمل بوده و از آنجا که در یک فرآیند کاملا مکانیکی حضور دارد احتمال خرابی آن، تا حدودی بالا نیز هست. بسیار قابل انتظار است که خرابی سیم کلاچ بلافاصه خود را در تعویض دنده نشان دهد که موارد ذیل تا حدود زیادی به شما کمک می‌نمایند که خرابی سیم کلاچ را زودتر تشخیص دهید.

شل و سفت شدن پدال کلاچ: در این حالت یا پدال کلاچ بیش از حد سفت بوده و به سختی بالا و پایین می‌رود و یا به شدت شل بوده و با کوچکترین فشار به سمت پایین می‌رود.

لرزش کلاچ: چنانچه سیم کلاچ خراب باشد پس از برداشتن پا از روی پدال، کلاچ کماکان درگیر بوده و اندکی نیز دچار لرزش می‌گردد.

کار نکردن کلاچ: در صورت بریده شدن سیم، کلاچ در اصطلاح خالی شده و کار نخواهد کرد.

جا نرفتن دنده‌ها: در این حالت، دنده به صورت کامل خلاص نشده و در نتیجه دنده یا جا نرفته و یا به سختی جا می‌رود.

بالا یا پایین بودن کلاچ: چنانچه مجبور هستید که پای خود را بیش از حد روی پدال قرار دهید یعنی به احتمال زیاد سیم کلاچ دچار مشکل شده است و یا اگر کلاچ بالاتر عمل نموده و مجبور هستید خود دوباره با پا آن را بالا بکشید؛ از خراب بودن سیم کلاچ حکایت دارد.

تنظیم نمودن (رگلاژ) سیم کلاچ

یکی از بخش‌هایی که حتما در مقاله ” سیم کلاچ و علائم خرابی آن ” باید پرداخته می‌شد، تنظیم نمودن سیم کلاچ است. برخی از مشکلاتی که در بالا ذکر شده ناشی از آن است که سیم کلاچ از حالت بهینه خود خارج شده است که با تنظیم مجدد قابل رفع است.

تنظیم سیم کلاچ کار آنچنان پیچیده‌ای نبوده و اگر سررشته‌ای از خودرو داشته باشید؛ می‌توانید شخصا این کار را انجام دهید. برای این کار ابتدا سیم کلاچ را پیدا نمایید، در انتهای سیم کلاچ دو مهره وجود دارد که با جابجا نموده آن، می‌توانید طول سیم کلاچ را کم و زیاد نموده و در نتیجه کلاچ بالاتر یا پایین‌تر آزاد می‌شود.

تعویض سیم کلاچ

همانطور که عنوان شد برخی از مشکلات فوق‌الذکر با تنظیم سیم کلاچ قابل رفع است ولیکن در برخی موارد، تعویض سیم کلاچ تنها راه‌حل موجود است.

چنانچه با یکی از موارد ذیل رخ داد بلافاصله نسبت به تعویض سیم کلاچ اقدام نمایید.

رشته رشته شدن سیم کلاچ
پاره شده روکش پلاستیکی
خشک شدن بیش از حد سیم
بریدگی برخی رشته‌ها
تابیدگی سیم

 ” ذکر این نکته خالی از لطف نیست که تمامی موارد فوق، با یک بازرسی چشمی ساده قابل مشاهده است. “

جهت بازرسی چشمی محل اتصال سیم به پدال و اهرم کلاچ و یا محل خمیدگی را بیش از بقیه موارد مد نظر قرار دهید چراکه اصطکاک بالایی را تحمل می‌نمایند و از همین روی بیشترین سایش و فرسودگی نیز در همین نقاط رخ می‌دهد.

کارشناسان خدمات پس از فروش در مجموعه ی سرزمین خودرو نیلی آماده ارائه خدمات به شما همشهریان اصفهانی هستند.

{سرزمین خودرو نیلی با نیم قرن تجربه در کنار شماست}